Charakterystyka chemiczna i strukturalna minerałów akcesorycznych pegmatytu z Paszowic k. Jawora (masyw Strzegom-Sobótka, Dolny Śląsk)

Abstract

Celem niniejszej pracy była analiza chemiczna oraz strukturalna minerałów akcesorycznych pegmatytu z Paszowic k. Jawora. W tym celu przeanalizowano z użyciem skaningowej mikroskopii elektronowej, dyfraktometrii rentgenowskiej oraz spektroskopii Ramana osiemnaście próbek skalnych. Zastosowanie nowoczesnych metod analitycznych pozwoliło na zidentyfikowanie różnych faz mineralnych składających się na minerały akcesoryczne badanego pegmatytu. Na szczególną uwagę zasługują te fazy, które zawierają w swym składzie pierwiastki ziem rzadkich. W obrębie badanych próbek pierwiastki te występowały w różnego rodzaju związkach chemicznych tj. fosforany (prawdopodobnie monacyt, florencyt), glinokrzemiany (prawdopodobnie allanit) oraz tlenki (prawdopodobnie fergusonit). Na podstawie uzyskanych wyników sklasyfikowano badany pegmatyt jako pegmatyt granitowy pierwiastków rzadkich (REL) subklasy allanitowo – monacytowej (REL – REE). Uzyskane wyniki powinny stanowić punkt wyjścia do dokładniejszych analiz omawianej skały, które mogłyby pozwolić na potwierdzenie obecności niektórych minerałów opisanych w poniższej pracy, a także na dokładniejsze zaklasyfikowanie pegmatytu.

The aim of this thesis was chemical and structural analysis of the accessory minerals in the pegmatite from Paszowice near Jawor. For this purpose eighteen rock samples were analyzed by scanning electron microscopy, X-ray diffractometry and Raman spectroscopy. Using modern analytic methods allowed to identify various mineral phases which create the accessory minerals of the studied pegmatite. The most interesting are phases which consist in their formula rare earth elements. In studied rock samples those elements were parts of different types of minerals such as phosphates (most probably monazite and florencite), aluminosilicates (allanite) and oxides (fergusonite). Based on obtained results the studied pegmatite was classified as rare-element granitic pegmatite, allanite-monazite subclass. The results presented below should be the point of start for further studies of discussed rock, which should allow to verify the existence of certain minerals described in this thesis and also to more accurate classification of this pegmatite.