Charakterystyka mineralogiczno-petrograficzna ceramiki z epoki wczesnego neolitu z wybranych stanowisk z okolicy Krakowa

Abstract

The aim of the project was to reconstruct the technological process of manufacturing ceramic vessels in early neolith. The main researching problems were: identifying the source of raw material and preparing ceramic masses (determining mineralogical components), describing the methods of making pots, temperature and burnt technique. The source of raw material for making ceramics in Brzezie site was Miocene clay which occures in surroundings of archeological site. It was established that varied admixtures were used during vessels production. In case of LBK vessels, admixtures were added mainly in the production of thickwalled vessels. Bigger amounts of sand, admixture of argillic rocks debris, chamotte debris and organic material were identified in masses of these vessels. Masses of thin-walled vessels are characterized by fine-grained material and lack of the admixture. In masses of Malice culture vessels, frequent occurience of chamotte was recognized. Moreover, well carred debris of clay and occasionally organic material were met. SEM examination revealed that organic material in LBK masses are mainly fragmented and burnt bones. Technological analyses showed that examined vessels differed between themselves in physical properties. Majority of LBK as well as Malice culture vessels were burnt in reductive conditions. Only groups of storage vessels and single fragments of thin-walled LBK vessels were burnt in oxidizing atmosphere.

Celem projektu było odtworzenie procesu technologicznego wytwarzania naczyń ceramicznych we wczesnym neolicie. Głównymi zagadnieniami badawczymi były: określenie źródła surowców oraz przygotowanie masy garncarskiej, w tym określenie jej składników; sposób wykonywania naczyń; temperatura i technika wypału. Ustalono, że podczas produkcji naczyń stosowano różnorodne domieszki intencjonalne. W przypadku naczyń KCWR domieszki były stosowane głównie do produkcji naczyń o grubszych ściankach. W masach tych naczyń zidentyfikowano większe ilości piasku, domieszkę okruchów skał ilastych, nieznaczne ilości fragmentów szamotu oraz materiał organiczny. Masy naczyń cienkościennych charakteryzują się przede wszystkim drobnym uziarnieniem i brakiem domieszki. W masach naczyń kultury malickiej stwierdzono częste występowanie szamotu. Ponadto spotykane są obtoczone okruchy iłu i sporadyczne materiał organiczny. Badania pod mikroskopem skaningowym wykazały, że materiał organiczny w masach KCWR to w większości przypadków bardzo rozdrobnione i przepalone kości.