Próba wyjaśnienia paradygmatu »niewidzialnej ręki rynku Adama Smitha« w oparciu o model obliczeniowy kolektywnej inteligencji

Abstract

W ujęciu współczesnym »niewidzialna ręka rynku« to metaproces, którego rezultaty osiągane są w sposób zdecentralizowany, bez jawnych uzgodnień pomiędzy jego uczestnikami. Ponadto proces ten jest niezamierzony, a cele do jakich dążą pojedynczy uczestnicy rynku, nie są ani bezpośrednio zsynchronizowane, ani identyczne z wynikami tego procesu - wynik ten jest osiągany niejako »przy okazji«. Niemniej proces taki silnie oddziałuje na rynek w sensie regulacyjnym. Uczestniczący w nim agenci mogą być tego nieświadomi - dlatego proces taki nazywany jest »niewidzialnym«. Proces taki jest widoczny, gdy rynek analizowany jest z wyższego poziomu. To zjawisko ekonomiczne zadziwiająco pasuje do modelu obliczeniowego kolektywnej inteligencji. Autorzy przedstawiają koncepcję systemu symulacyjnego, który w zamierzeniu ma pozwolić na takie zamodelowanie rynku, aby taki proces zaczął zachodzić i tym samym umożliwić autorom analizę jakościową i ilościową fenomenu »niewidzialnej ręki rynku Adama Smitha« (NRRAS). Nowadays an invisible hand process is understood as something very general - the process in which the outcome to be explained is produced in a decentralized way, with no explicit agreements between the acting agents. The second essential property is that the process is not intentional, however its impact on the market is very strong. The agents' aims are not coordinated nor identical with the actual outcome, which is a byproduct of those aims. The process works even without the agents having any knowledge of it. This is why the process is called invisible. Such economical process surprisingly fits to the Collective Intelligence definition. Hence the paper presents the concepts of the market simulation system which is based on Collective Intelligence computational model. This simulation system is expected to enable firing of the invisible hand of market phenomena, its observation and analysis.