Social contexts of food exclusion

Abstract

This article deals with social problems experienced by people who exclude certain groups of products from their everyday diet. These exclusions stem from various reasons and involve a range of everyday material and social practices. They evoke particular kinds of social interactions within the household, among hosts and guests, and also induce different reflexive interpretations of the participants. The aim of this paper is to explore the problem of how elimination diets are practised and explained on an everyday basis, and to describe particular strategies and techniques undertaken by food excluders in shops, in their kitchens, and at the table. The empirical basis for the qualitative investigation is a set of eight participant observations combined with in-depth interviews conducted with urban residents with higher education living in northern Poland.

Niniejszy artykuł dotyczy problemów, z jakimi borykają się ludzie wyłączający pewne grupy produktów z codziennej diety. Wykluczenia te wynikają z różnych przyczyn i dotyczą szeregu codziennych praktyk materialnych oraz społecznych. Celem niniejszego artykułu jest zbadanie, w jaki sposób dieta eliminacyjna jest praktykowana i wyjaśniana na co dzień, a także opisanie konkretnych strategii i technik stosowanych przez osoby wykluczające pokarmy w różnych sytuacjach społecznych. Empiryczną podstawą badania jakościowego jest zbiór ośmiu przypadków szczegółowych obserwacji, połączonych z pogłębionymi wywiadami przeprowadzanymi z mającymi wyższe wykształcenie mieszkańcami miast w północnej Polsce. Wyniki badań pozwoliły na pogłębienie rozumienia znaczenia radykalnych zmian diety, które z wyjątkiem wybranych przypadków nie prowadziły do ukształtowania samotnych rutyn odżywiania się. Wykluczenia pokarmowe stawały się tematem i podstawą ożywionych interakcji, skierowania uwagi na innych i dostosowywania się do ich potrzeb, próbowania nowych produktów, potraw i sposobów przyrządzania. Nawet jeśli rezygnacja z popularnych pokarmów była początkowo kłopotliwa, z czasem dawała pozycję eksperta, nierzadko prowadzącego innych do zmiany wiedzy, gustów i codziennych praktyk.