Od outsiderów do lokalnych patriotów. W jakim stopniu urodzeni za granicą badacze i wykładowcy czują się związani z Polską?

Abstract

The paper discusses the issue of the national identity of foreign-born academic employees working in Poland. Based on 100 in-depth interviews, it answers the question »to what extent foreign-born researchers feel Polish and declare to be a part of the Polish academic community«, and analyses why do they feel like insiders. While the interviewees relatively rarely felt Polish, they quite often declared belonging to the Polish academic community. The way they presented their place within these two communities raises the question of the appropriateness of the general category of »insiders«, because foreign-born academics turned out to be a very diverse community. Some of them treated Poland instrumentally – as a stage of their academic careers, but some became Polish patriots. Paradoxically, the latter opted for local science without supporting internationalization.

Artykuł omawia zagadnienie tożsamości narodowej urodzonych za granicą pracowników akademickich, którzy znaleźli zatrudnienie w Polsce. Na podstawie stu wywiadów pogłębionych udziela on odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu urodzeni za granicą pracownicy naukowi czują się Polakami oraz jak bardzo są częścią polskiej wspólnoty naukowej, a także analizuje, na czym opiera się ich poczucie przynależności do tych zbiorowości. Badanie pokazało, że podczas gdy uczestnicy wywiadów relatywnie rzadko czuli się Polkami i Polakami, to często deklarowali przynależność do polskiej wspólnoty naukowej. Sposób, w jaki prezentowali swoje miejsce w obrębie obu tych wspólnot, każe zadać pytanie o adekwatność ogólnej kategorii »insiderów«, ponieważ urodzeni za granicą pracownicy akademiccy okazali się bardzo zróżnicowaną zbiorowością. Niektórzy z nich traktowali Polskę instrumentalnie – jako etap w karierze naukowej, lecz byli też tacy, którzy zostawali polskimi patriotami. Ci ostatni, dość niespodziewanie, optowali za nauką lokalną, nie wspierając umiędzynarodowienia.