Apostołowie międzygwiezdnej religijności. Motyw kosmicznego kontaktu w kinie nowej przygody

Abstract

American science fi ction cinema of the 1970s began To employ eclectically presented references to eclectic views on religious topics. Films directed by artists such as Steven Spielberg and George Lucas offered viewers the stories influenced by the Christian and Buddhist symbolism as well as selected theses of the New Age Movements. The authors wanted to create in their productions new religiousness patterns, derived from the writings of some leading figures of the counterculture, such as Herbert Marcuse, Charles Reich, and Theodore Roszak. For this purpose they processed some storylines from science fiction novels and mass culture. This strategy was continued in the 1980s and first half of the 1990s, however the productions from this period showed a radicalization of the educational-ideological context which was associated with the conservative policy of the USA during this period. The end of the 1990s and the first decade of the twenty-first century is a period of erosion the New Age optimism of science fi ction cinema. The growing popularity of plots with catastrophic and dystopian visions of the future indicates that religious topic in contemporary cinema fulfi lls different functions.

Amerykańskie kino fantastycznonaukowe w latach siedemdziesiątych zaczęło wykorzystywać eklektycznie postrzegane odnośniki do topiki religijnej. Filmy wyreżyserowane przez takich twórców jak Steven Spielberg czy George Lucas oferowały widzom historie, w których zawarto nawiązania do symboliki chrześcijańskiej, buddyjskiej oraz wybranych tez postulowanych przez Ruchy Nowej Religijności. Ich autorzy pragnęli stworzyć w swoich produkcjach nowe alternatywne wzorce religijności, wywiedzione z pism koryfeuszy kontrkultury, takich jak Herbert Marcuse, Charles Reich czy Theodore Roszak. W tym celu wykorzystywali i przetwarzali wątki fabularne obecne dotychczas w powieściach fantastycznonaukowych oraz kulturze masowej. Strategię tę kontynuowano w latach osiemdziesiątych i pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych, jednak produkcje z tego okresu wykazują radykalizację treści o dydaktyczno-ideologicznej wymowie, związaną z konserwatywną polityką USA z tego okresu. Natomiast koniec lat dziewięćdziesiątych oraz pierwsza dekada XXI wieku to okres erozji religijnego optymizmu Kina Nowej Przygody. Świadczy o tym rosnąca popularność w tym czasie fabuł ukazujących katastroficzne i antyutopijne wizje przyszłości, w których topika religijna pełni zupełnie inne funkcje.