Konwersja religijna i konwersja kulturowa. Romowie zielonoświątkowcy w Szaflarach

Abstract

The article presents specific ways of transgression of the social barriers which divide Roma communities and the non-Roma majority society. This transgression is connected with the concept of cultural conversion based on religious conversion to the evangelical faith of Pentecostalism. Acceptance of the rules of thought in Pentecostalism has enabled a Roma/Gypsy local community to reject the traditional Roma cultural forms of life which close the way of integration. I analyse one Roma/Gypsy local community, the Zadział settlement in Szaflary village, almost totally converted into Pentecostalism. I trace transformations in the lifestyle of Roma converts, promising integration through acceptance on the part of the majority society. This cultural change is possible due to rejection of several traits crucial for Roma culture, here called »core traits«. I also indicate elements of the culture of neighbouring non-Roma local inhabitants which work against the process. One of them is the negative attitude of the Roman Catholic Church, dominating in Poland generally and in Carpathian villages particularly, towards evangelical denominations.

Tekst opisuje specyficzną formę przekraczania barier społecznych oddzielających Romów od większości nieromskiej. Transgresja jest powiązana z koncepcją kulturowej konwersji bazującej na religijnej konwersji. Akceptacja reguł Kościoła zielonoświątkowego pozwala Romom odrzucić dotychczasowe, tradycyjne formy kulturowe i staje się drogą ku integracji. Przebadałam lokalną społeczność romską w Zadziale w Szaflarach, która prawie w całości dokonała konwersji do Kościoła Zielonoświątkowego. Obserwowałam zmianę stylu życia Romów, która zapowiada integrację i akceptację w ramach społeczności dominującej. Kulturowe zmiany są możliwe, gdy odrzuci się podstawowe cechy kultury romskiej - tu nazwane rdzennymi cechami. Jednocześnie zaobserwowałam poglądy w sąsiadujących grupach nieromskich, które wpływają negatywnie na ten proces. Jednym z nich jest negatywne postrzeganie ruchów protestanckich przez Kościół katolicki w Polsce, a szczególnie we wsiach górskich.