Predicted impacts of pension reform on the labour market in Poland

Abstract

Pension system reforms increasing retirement age and accentuating citizens' individual responsibility for the amounts of their future pensions have effects on labour markets. This article provides an analysis of factors determining the interest of employees over 50, and even those over 45, in continued employment, as well as of relevant compulsion and risk factors. Some of the discussion deals with the assumptions underlying the Polish pension system reform and its likely effect on longer working lives. A hypothesis is formulated that for older employees to continue employment, working conditions must improve, as the responses of both older employees and their employers reveal insufficient sensitivity to the need to adapt the conditions to the capabilities of an ageing workforce. Yet, even if the necessary measures are taken, occupational stratification leading to the emergence of age-segmented labour market with low-skilled, precarious, and part-time jobs is unavoidable. The article is partly based on the results of a survey that a University of Lodz team conducted for the project <i>Diagnosis of the current situation of women and men aged 50+ on the labour market in Poland</i>, funded by the European Social Fund.

Efektem zmian systemów emerytalnych, których celem jest podwyższenie wieku emerytalnego oraz akcentowanie indywidualnej odpowiedzialności za wysokość wypracowanych dochodów emerytalnych są przeobrażenia na rynku pracy. Celem artykułu jest analiza czynników przymusu i zagrożenia mających wpływ na kontynuowanie pracy zawodowej przez osoby, które przekroczyły 50 rok życia, a nawet te w wieku powyżej 45 lat. Przedstawiono założenia reformy emerytalnej w Polsce i jej potencjalny wpływ na zainteresowanie dłuższą aktywnością zawodową w ciągu życia. Przyjęto założenie, że możliwość utrzymania w zatrudnieniu starszych pracowników wiąże się z koniecznością poprawy warunków pracy, wypowiedzi badanych starszych pracowników i ich pracodawców wskazywały bowiem na brak należytej wrażliwości na dostosowanie warunków pracy do możliwości starzejących się pracowników. Negatywny scenariusz przewiduje rozwarstwienie zatrudnienia i segmentację rynku pracy według wieku, skutkującą wyłonieniem się segmentu prac niskokwalifikowanych, niepewnych, w niepełnym wymiarze czasu pracy jako alternatywy zatrudnienia dla znaczącej grupy osób, które przekroczyły 50 lat. W pracy wykorzystano wyniki badań przeprowadzonych przez zespół Uniwersytetu Łódzkiego w ramach projektu finansowanego przez Europejski Fundusz Społeczny pt. <i>Diagnosis of the current situation of women and men over 50 on the labour market in Poland</i>.