Performans na trybunach - o kulturowo-dramaturgicznym aspekcie kibicowania

Abstract

The main purpose of the article is to show that in a certain dimension, the activity of football supporters constitutes a kind of performance. The attention is focused on »hardcore« football fans (called »ultras«, responsible for preparing choreographies at matches) in Poland. Performances prepared by fans are not only aesthetic representations, but they represent a particular, cultural content. Presenting technical skills (preparation of match choreography, painting, etc.) intertwines with a cultural background. In the case of football fandom different dimensions - oppositions, chronologies and analogies - comprise culture of the fans. A broadly understood tradition (the history of the club, and the history of the region or of Poland generally) plays a very important role in the fans' performances. Analyses of performances are placed in the broader context of the changes in modern football, most of all the process of commercialization. The role of the traditional fans is undermined by the meaning of a new group of »consumer-fans«, and for the traditional ones the creation of performances is becoming one of the last bastions of presenting the content of their own culture and common identity.

Głównym celem poniższego tekstu jest pokazanie, że w pewnym wymiarze działalność i aktywność kibiców noszą znamiona performansu. Uwagę skupiono na »hardcorowych« kibicach piłkarskich (odłam »ultras«, odpowiedzialni za meczowe choreografie) w Polsce. Performanse kibicowskie nie są tylko przedstawieniami estetycznymi, ale stanowią także zróżnicowane pod względem formy reprezentacje treści kulturowych. Prezentowanie umiejętności czysto technicznych (przygotowanie opraw meczowych itp.) przenika się z kulturowym »tłem«. W przypadku kibiców konstytuują je przede wszystkim opozycje, antypatie, chronologie i analogie. Bardzo ważną rolę w przedstawieniach kibicowskich odgrywa szeroko rozumiana tradycja (historia klubu, ale i historia regionu czy Polski). Analiza performansów umieszczona jest w szerszym kontekście przemian współczesnej piłki nożnej, jej komercjalizacji. »Tradycyjni« fani ustępują nowej grupie kibiców-konsumentów, a dla tych pierwszych kreowanie publicznych pokazów staje się jednym z ostatnich bastionów prezentowania treści własnej kultury i grupowej tożsamości.