Pojęcie opresji społecznej w ujęciu Ann E. Cudd

Abstract

The purpose of the article is to analyze and discuss a definition of social oppression proposed by Ann E. Cudd. First, selected ways of understanding social oppression in contemporary philosophy will be characterized. Second, key elements of the definition will be identified. Third, social and normative dimensions of oppression will be examined. Next, material and psychological forces of oppression will be discussed, including violence, the credible threat of violence, economic inequality, rational choices of the oppressed, and psychological harms of oppression. Then, the most important interactions between the forces of oppression will be outlined. Finally, selected advantages and limitations of the definition will be pointed to.

Celem artykułu jest analiza i dyskusja definicji opresji społecznej zaproponowanej przez Ann E. Cudd. Na początku zostaną krótko scharakteryzowane wybrane sposoby rozumienia tego zjawiska w filozofii współczesnej. Następnie przedmiotem zainteresowania będą kluczowe elementy definicji opresji przedstawionej przez amerykańską autorkę. W dalszej kolejności scharakteryzowany zostanie społeczny i normatywny wymiar opresji oraz materialne i psychologiczne siły opresji. Do tych ostatnich zaliczają się takie czynniki, jak przemoc i wiarygodna groźba przemocy, nierówności ekonomiczne, racjonalne wybory ofiar opresji, bezpośrednie psychologiczne szkody opresji oraz pośrednie siły opresji psychologicznej, na przykład fałszywa świadomość czy zniekształcone pragnienia. Następnie zarysowane zostaną także najważniejsze interakcje między poszczególnymi rodzajami sił opresji. Na koniec wskazane zostaną zalety i ograniczenia omawianego ujęcia opresji.