Together or separated? The segregative and integrative model of cultural accessibility for persons with disabilities

Abstract

Culture takes an increasingly important position in the debate about the accessibility of public space for persons with disabilities. Many questions about how to include them in cultural life have emerged. The subject of the present article is a theoretical reflection on actions taken in this area by cultural institutions and non-governmental organizations. Basing on a comparative analysis of two events of such kind, and using the achievements of special pedagogy, I present two models of cultural accessibility for persons with disabilities: the separative and integrative model. I ponder on their advantages and disadvantages. I conclude by claiming that both can be useful in the process of making culture accessible for persons with disabilities, providing that the beneficiaries will be allowed to choose what kind of events they will attend. These considerations accord with the recently burgeoning field of accessibility studies, while Disability Studies serves as a broad theoretical frame.

W debacie na temat dostępności przestrzeni publicznej dla osób z niepełnosprawnościami kultura zajmuje coraz ważniejsze miejsce. Pojawia się wiele pytań o to, jak najlepiej włączać osoby z niepełnosprawnościami w życie kulturalne. Przedmiotem niniejszego artykułu jest namysł teoretyczny nad działaniami podejmowanymi w tym zakresie przez instytucje kultury i organizacje pozarządowe. Na podstawie analizy porównawczej dwóch imprez tego typu i w oparciu o dorobek pedagogiki specjalnej przedstawiam dwa modele udostępniania kultury osobom z niepełnosprawnościami: segregacyjny oraz integracyjny. Analizuję ich wady i zalety. Konkluduję stwierdzając, że oba z nich mogą okazać się przydatne w procesie udostępniania kultury, pod warunkiem, że odbiorca będzie miał swobodę wyboru, z wydarzeń którego rodzaju skorzysta. Całość rozważań wpisuję się w rodzące się właśnie studia nad dostępnością. Za szerszą ramę teoretyczną służy mi perspektywa studiów o niepełnosprawności.