Pomiędzy esencjalizmem a konstruktywizmem. Płeć (kulturowa) w refleksji teoretycznej socjologii - przegląd koncepcji

Abstract

In this paper the authors take up the attempt to identify the main theoretical tracks of gender categories, which were initially present in the classical sociology, and then in the singled out specialized contemporary sociological subdisciplines. In the paper the transformations within the sociological conceptualization of gender arc presented as the peculiar de-essentialisation. The expression of dc-csscntialising of gender can be noticed in the gradual departing from its biological and naturalistic understanding, which is grounded in the classical reflection of sociology, towards the defining gender in the social and cultural categories (gender roles, power relations, interactions) and finally towards general dcconstmction of the all essential concepts of sexual and gender identities. W artykule autorki podejmują próbę wskazania głównych tropów teoretycznych, dotyczących kategorii płci kulturowej, obecnych w klasycznej socjologii ogólnej i w wyodrębniających się wyspecjalizowanych subdyscyplinach socjologicznych, konceptualizujących płeć. Przemiany w konceptualizowaniu socjologicznym płci są przedstawione jako jej swoiste deesencjalizowanie. Wyrazem deesencjalizacji płci jest stopniowe odchodzenie od jej biologicznego czy naturalistycznego rozumienia ugruntowanego w klasycznej refleksji socjologicznej w stronę definiowania płciowości w kategoriach społecznych i kulturowych (ról płciowych, relacji władzy, praktyk interakcyjnych), a w końcu dekonstrukcji wszelkich esencjalizujących ujęć płciowej podmiotowości i tożsamości płciowej.