Motyw Ahaswera w twórczości Aleksandra Wata. Od figury zbiorowości do znaku jednostkowości

Abstract

The article analyses the Wandering Jew theme in literary works of Aleksander Wat. The author focuses on those texts which have been neglected by researchers analysing this theme. An important part of article is the analysis of Wat's notebooks and letters to his wife. The Wandering Jew theme in literary works of Aleksander Wat transforms from the figure of collectivity into the figure of individual fate. Moreover, Wat interprets Ahaswer by means of the writer’s own life. Ahaswer in later works of Aleksander Wat begins to show a consciousness of gulit and has a need to make atonement. An attempt of interpreting Ahaswer's fate as a modernistic figure can be made on the basis of chronologically last Wat’s texts pondering on the life of the Wandering Jew.

Artykuł stanowi analizę motywu Żyda Wiecznego Tułacza w twórczości Aleksandra Wata. Autorka sięga po teksty, które w dotychczasowych badaniach dotyczących tego tematu były pomijane. Ważną część refleksji na temat motywu Ahaswera stanowią listy do żony oraz notatnikowe zapisy poety. Postać Żyda Wiecznego Tułacza w twórczości Aleksandra Wata przechodzi drogę od figury zbiorowości do znaku losu jednostki. Ahaswer staje się jedną z figur kultury, które Wat czyta przez pryzmat swojego życia. Z czasem w twórczości Wata Ahaswer zostaje obdarzony poczuciem winy i koniecznością odpokutowania swoich grzechów. Chronologicznie ostatnie teksty dotykające tej problematyki pozwalają na podjęcie próby interpretowania postaci Ahaswera jako figury nowoczesnej.