Pamięć zbiorowa w publicznym dyskursie : dyskusja internetowa sąsiadujących z sobą grup regionalnych

Abstract

Official history at school manuals and in scientific publications presented by dominant group is very often questioned by minority groups. Their interpretation of bygone events usually based on oral history. They believed that history transmitted directly in group is more »authentic«, contrary to the offi cial which is more ideological. I went through internet discussion concerning historical background of two neighboring groups. They live on South-West of country, but during the division of Poland in 1792 they were incorporated to different states. One of them – Silesians were included to Prussia, the other group to Russian Empire. The collective memory of these groups were formed in different circumstances and now descendant of these group recall history in different way. They also presented another attitudes toward offi cial history. Nowadays, because of political reason, these groups live in one administration unit. In communist time, group of Russian background was the ruling one. Now Silesians are more influential in social life. What is interesting, both group used history in very instrumental way. The internet discussion shows how both group used their history to substantiate symbolic domination, how they invent their historical position. Discussion contains past events, commemoration of heroes (monuments, name of street), right to use dialect.

Oficjalna historia prezentowana w podręcznikach szkolnych, opracowaniach naukowych czy publicystyce przedstawia doświadczenia grup dominujących. Mniejszości często kwestionują to. Ich wiedza o minionych dziejach opiera się na ogół na historii mówionej. Wierzą, że to co jest przekazywane od pokoleń w grupie stanowi prawdziwą wiedzę, w przeciwieństwie do tej podawanej oficjalnie. W artykule analizie podlegała dyskusja prowadzona przez dwie sąsiadujące z sobą grupy, które mają inną przeszłość. Ślązacy, którzy żyli w państwie pruskim i mieszkańcy Zagłębia żyjący w ramach zaboru rosyjskiego. Pamięć o przeszłości w tych grupach bazuje na innych wydarzeniach, inaczej została ukształtowana, inaczej jest przywoływana. Obecnie z powodów czysto politycznych obie grupy połączone zostały z sobą w ramach metropolii Silesia. Ciekawe jest, jak obie grupy dyskutując o przyszłości planowanej metropolii, wykorzystywały instrumentalnie swoją przeszłość. W dyskusji odwoływano się do historycznych wydarzeń, bohaterów grupowych, prawa do stosowania gwary w publicznym życiu a wiarygodność wszelkich wywodów uzasadniało powołanie się na dziadków – oni byli świadkami historii, oni uprawomocniali współczesną dyskusję. Gdy brakuje argumentów, historia bywa wymyślana.