Konkretyzm jako ontologia ekologii głębokiej

Abstract

In the article I present concretism (ontological reism, pansomatism) created by Tadeusz Kotarbinski as a possible basis for the ontological claims of deep ecology. I show that reduction of metaphysical categories proposed by Kotarbinski, according to which there are only things (i.e. body, concretes), and related with it criticism of the dualism of »soul-body«, can be defined as a theory of »ontological egalitarianism«. It can be then treated as a justification of »biospherical egalitarianism« and non-anthropocentric vision of reality postulated by deep ecologists. It is possible to identify a number of issues connecting Kotarbinski's ontological concept with main assumptions of deep ecology, which are described by its founder Arne Naess and his disciples. W artykule przedstawiam konkretyzm (reizm ontologiczny, pansomatyzm) stworzony przez Tadeusza Kotarbińskiego jako możliwą podstawę dla ontologicznych twierdzeń ekologii głębokiej. Pokazuję, że zaproponowana przez Kotarbińskiego redukcja kategorii metafizycznych, według której istnieją wyłącznie rzeczy (tj. ciała, konkrety), oraz wiążąca się z nią krytyka dualizmu dusza-ciało, może zostać określona jako teoria egalitaryzmu ontologicznego. Można ją wówczas potraktować jako uzasadnienie egalitaryzmu biosferycznego oraz nieantropocentrycznej wizji rzeczywistości postulowanej przez ekologów głębokich. Możliwe jest bowiem wskazanie szeregu kwestii łączących koncepcję Kotarbińskiego z najważniejszymi założeniami ontologicznymi ekologii głębokiej, które opisał jej założyciel Arne Naess i jego uczniowie.